Waarom perfectionisten vaak harder werken en langer doorgaan
Perfectionisme gaat zelden alleen over kwaliteit. Vaak is het een stille poging om eindelijk de erkenning te krijgen die ooit gemist werd.
Emotionele verwaarlozing
Als kind heb je het nodig dat je ouders zich emotioneel op je afstemmen. Maar wat gebeurt er wanneer deze aandacht en emotionele afstemming ontbreken?
Wanneer je gevoelens niet worden benoemd, niet worden besproken of zelfs worden genegeerd. Dan kan er sprake zijn van emotionele verwaarlozing. Dit betekent niet per se dat ouders hun kind niet liefhebben. Integendeel: aan de buitenkant kan alles prima geregeld lijken. Juist daarom is emotionele verwaarlozing vaak zo moeilijk te herkennen Vaak gaat het om subtielere vormen: weinig aandacht voor emoties, weinig gesprekken over gevoelens of een gebrek aan echte betrokkenheid.
Veel ouders doen dit niet expres of bewust. Vaak hebben zij zelf als kind ook niet geleerd hoe ze met gevoelens en emoties om moeten gaan. Misschien zijn zij zelf emotioneel tekortgekomen of opgegroeid in een omgeving waarin prestaties belangrijker waren dan gevoelens. Wat je niet hebt geleerd, is moeilijk door te geven.
Zo ontstaat er een patroon dat van generatie op generatie wordt doorgegeven. Als kind leer je dan al vroeg dat emoties weinig ruimte krijgen en dat waardering vooral komt door prestaties of door ‘het goed doen’. Eén van de manieren waarop dit zich later kan uiten, is perfectionisme.
Perfectionisme
Perfectionisme wordt vaak gezien als een kwaliteit. Perfectionisten werken hard, hebben oog voor detail en leveren meestal werk van hoge kwaliteit. Toch zit er vaak ook een schaduwkant aan.
Als perfectionist vind je zelden iets écht goed of goed genoeg. Er is altijd ruimte voor verbetering. Je ziet details en fouten die anderen misschien niet eens opmerken. Dat kan een kracht zijn, maar het kan ook leiden tot voortdurende ontevredenheid.
Perfectionisten voelen zich verantwoordelijk voor wat ze doen en steken veel energie in hun werk en verplichtingen. Ze zijn streng zijn voor zichzelf en voor anderen. De lat ligt hoog en wordt zelden lager gelegd.
In communicatie kan dat zich uiten in scherpte of kritiek. Perfectionisten hebben het liefst zelf de controle. Niet omdat ze anderen willen domineren, maar omdat ze diep van binnen bang zijn dat iets anders niet goed genoeg zal zijn. Onder die drang naar perfectie schuilt vaak een diep verlangen naar goedkeuring of erkenning.
Een voorbeeld uit mijn praktijk
Harm (53) is ondernemer. Hij werkt hard en doet enorm zijn best voor tevreden opdrachtgevers. Toch hoort hij regelmatig van zijn medewerkers dat ze hem ervaren als een slavendrijver: iemand zonder gevoel of compassie. Volgens hen is het nooit goed genoeg.
Dat zet Harm aan het denken. Hij besluit dat het tijd is voor verandering en komt bij mij voor een tweedaagse sessie.
Harm groeit op in een gezin waarin zijn vader, moeder en broer echte studiebollen zijn. Behalve hijzelf. Harm houdt meer van sporten dan van leren. Zijn moeder complimenteert zijn broer altijd met zijn goede cijfers en later met zijn goede baan. Harm, met zijn meer gemiddelde schoolprestaties, lijkt in haar ogen nauwelijks te bestaan.
Wat Harm ook onderneemt in zijn leven en hoe succesvol hij ook is met zijn bedrijf, zijn moeder spreekt vooral over de capaciteiten van zijn broer. Langzaam begint Harm te begrijpen wat hem al zijn hele leven drijft: hij voelt zich emotioneel verwaarloosd.
Het pijnlijke inzicht is dat hij hetzelfde patroon is gaan herhalen. Wat zijn moeder met hem doet, doet hij nu – onbewust – met zijn medewerkers. De onderliggende drijfveer blijkt een diepe zoektocht naar goedkeuring te zijn. Goedkeuring van zijn moeder die hij nooit heeft gekregen.
Zo heeft Harm zich ontwikkeld tot een perfectionist.
(uit mijn boek: “Jouw wil staat op de gang” – een praktische handreiking voor betere relaties en meer levensgeluk)
Onderzoek je patronen
Wil jij onderzoeken welke patronen uit je verleden nog steeds invloed hebben op je gedrag van vandaag?
Wil je meer weten over de tweedaagse 1-op-1 sessie? Boek een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Liever eerst mijn boek “Jouw wil staat op de gang” – een praktische handreiking voor betere relaties en meer levensgeluk lezen.
