Fawning: toen ik eindelijk begreep waarom ik mezelf verloor in relaties
Toen viel alles op zijn plek
Soms vallen ineens alle puzzelstukjes op hun plaats. Herken je dat? Dat je iets leest, hoort of ervaart waardoor je opeens begrijpt waarom je doet wat je doet. Zo’n echt Eureka-moment. Een inzicht dat niet alleen je hoofd raakt, maar waarvan je voelt: dit klopt. Dit gaat over mij.
Fawning? Een vleiend hert?
Voor mij gebeurde dat onlangs tijdens mijn opleiding IFS (Internal Family Systems). Een methode die mij niet alleen professioneel inspireert, maar die mij ook persoonlijk veel inzicht geeft. Tijdens de opleiding kwam steeds hetzelfde woord voorbij: fawning.
In eerste instantie deed het woord me niet zoveel. Sterker nog, ik dacht vooral: een hert? Wat heeft een hert met persoonlijke ontwikkeling te maken?
Bij mij in de buurt ligt een hertenkamp waar ik regelmatig met mijn hond wandel. Zodra de herten je zien, komen ze nieuwsgierig dichterbij en zoeken contact. Met hun zachte ogen kijken ze je aan en drukken ze zich tegen het hek aan om zo dicht mogelijk bij je te komen. Dat beeld kwam direct bij me op toen ik het woord hoorde.
Maar het woord bleef hangen. Het bleef als het ware aan me trekken. Dus ging ik op onderzoek uit.
De vierde stressreactie
Toen ontdekte ik dat fawning behalve “hert” ook “vleien” of “pleasen” betekent. En dat het wordt gezien als een vierde stressreactie naast de bekende reacties vechten (fight), vluchten (flight) en bevriezen (freeze).
Op dat moment begon er iets op zijn plaats te vallen.
Opeens begreep ik mijn relatiepatronen
Na ruim 32 jaar persoonlijke ontwikkeling, therapie, coaching, trainingen en opleidingen begreep ik opeens waarom ik in liefdesrelaties steeds tegen dezelfde patronen aanliep.
Niet omdat ik te gevoelig ben. Niet omdat ik de verkeerde partners kies. Niet omdat ik onvoldoende aan mezelf heb gewerkt.
Maar omdat ik fawn.
Dat inzicht was tegelijkertijd een enorme verrijking én pijnlijk.
Want ineens zag ik gedrag dat ik jarenlang als vanzelfsprekend had beschouwd.
Zo verloor ik ongemerkt mezelf
- In liefdesrelaties raak ik na verloop van tijd een deel van mezelf kwijt. Niet bewust. Het gebeurt geleidelijk. Bijna ongemerkt.
- Ik zeg niet wat ik werkelijk belangrijk vind.
- Ik stel geen verdiepende vragen wanneer iets mij niet duidelijk is.
- Wanneer ik een andere mening heb, houd ik die vaak voor mezelf.
- Als de ander boos reageert, ga ik sussen. Ik maak het kleiner. Relativeer het. “Het valt wel mee.”
- Conflicten vermijd ik liever.
- En mijn grenzen? Die lijken soms langzaam op te lossen in de mist.
Geen zwakte, maar een overlevingsstrategie
Wat ik inmiddels begrijp, is dat fawning niet ontstaat omdat je zwak bent. Het is een overlevingsstrategie. Ooit heb je geleerd dat aanpassen veiliger was dan jezelf uitspreken. Dat harmonie belangrijker was dan eerlijk zijn over wat je voelt. Dat verbinding behouden belangrijker was dan trouw blijven aan jezelf.
En precies daarin zit de pijn.
De verborgen prijs van aanpassen
Want aan de buitenkant lijkt alles rustig. Er is geen ruzie. Geen conflict. Geen gedoe.
Maar vanbinnen raak je steeds verder verwijderd van jezelf.
Wat mij misschien nog wel het meest raakt, is dat ik deze patronen ondanks al mijn ontwikkeling niet eerder heb gezien. Tegelijkertijd weet ik inmiddels dat bewustwording geen eindpunt kent. We zien pas wat we kunnen zien wanneer we er klaar voor zijn.
Wat dit inzicht mij heeft gebracht
Dit inzicht heeft mij opnieuw een stukje vrijheid gegeven.
Niet omdat het patroon nu direct verdwenen is. Zo werkt persoonlijke groei niet. Maar omdat ik het herken. Omdat ik begrijp wat er gebeurt. En omdat ik nu een keuze heb.
Voor mij voelt dit inzicht als een nieuw hoofdstuk.
Niet omdat ik ‘klaar’ ben met dit patroon, maar omdat ik het eindelijk zie. En wat je ziet, kun je onderzoeken. Wat je onderzoekt, kun je begrijpen. En wat je begrijpt, hoeft je niet langer onbewust te sturen.
Herken jij dit?
Misschien herken je jezelf ook in dit verhaal.
Misschien zeg jij vaker ja terwijl je eigenlijk nee voelt. Misschien pas jij je aan om de verbinding te behouden. Misschien vermijd je conflicten omdat de spanning te groot voelt.
Dan is het goed om te weten dat er niets mis is met jou.
Misschien heb je simpelweg geleerd om veilig te blijven door jezelf een beetje kwijt te raken.
En misschien begint herstel wel precies daar: bij het opnieuw leren luisteren naar jezelf.
Fawning beperkt zich niet tot liefdesrelaties
Misschien herken je dit patroon niet alleen in je liefdesrelaties, maar ook op je werk. In het voortdurend rekening houden met anderen, moeite hebben met grenzen stellen, conflicten vermijden of jezelf aanpassen aan verwachtingen.
Ook daar kan fawning ongemerkt veel energie kosten.
Bewustwording is vaak de eerste stap naar verandering. Niet door harder je best te doen, maar door opnieuw te leren luisteren naar wat jij voelt, nodig hebt en belangrijk vindt.
Terug naar jezelf
Wil jij onderzoeken of fawning jouw gedrag aanstuurt?
Je bent van harte welkom voor een vrijblijvende kennismaking.
Samen kijken we naar de patronen die je misschien ooit hebben geholpen, maar die je nu mogelijk in de weg zitten. Zodat je stap voor stap kunt leren om de verbinding met anderen te behouden, zonder de verbinding met jezelf te verliezen.
Met een ❤te groet, Patricia
